‘Ook in het gemeentebordeel willen de klanten zonder condoom’

Oproep voor mentaliteitsverandering hoerenloper

Een gemeentebordeel dat wordt gerund door prostituees maakt weinig uit voor de misstanden in de prostitutie, zegt auteur Karina Schaapman. Het beleid zou zich moeten richten op de belangrijkste factor: de klant.


Peeskamer © anp

Een paar ramen meer of minder verhelpen de misstanden in de prostitutie niet. De klant is een belangrijke factor omdat het economische overwicht van de klant bepaalt aan welke seksuele wens moet worden voldaan of welke perversiteiten worden uitgeleefd. Aangezien misstanden veelal door klanten worden veroorzaakt en in stand worden gehouden, vind ik het raadzaam hen ter verantwoording te roepen.

Waarom gaan wij ervan uit dat mannen nu eenmaal een seksuele behoefte hebben die bevredigd dient te worden en waarom bevraagt niemand hen daar kritisch over?

Profiel klant
Opvallend genoeg speelt de klant in het Nederlandse prostitutiebeleid nauwelijks een rol. Klanten komen uit alle bevolkingsgroepen en uit alle leeftijdcategorieën, maar het actiefst is de groep tussen de 18 en 45 jaar. De helft van de klanten heeft een vaste relatie. Ook blijken zij zich niet te beperken tot één vorm van prostitutie, de klanten bezoeken zowel bordelen als de ramen, tippelzones en parkeerplaatsen of maken gebruik van illegale en legale escortservices.

De gemiddelde klant wil voornamelijk goedkope, vluchtige en anonieme seks. Een kwart wil het ondanks voorlichting over de gezondheidrisico’s zonder condoom doen. Hoewel klanten sinds de legalisering geen excuus meer hebben om gebruik te maken van de illegale branche, doen zij dat veelvuldig.

Het maakt veel klanten niet uit onder welke omstandigheden de vrouwen werken. De paar ramen die de gemeente wil exploiteren, zullen daar dus geen verandering in brengen. Die ramen zijn overigens een achterhaald verschijnsel.

Beoordelen
Tegenwoordig kan iedere klant op het web anoniem zijn vraag naar seks formuleren. De bezoekers van sites als hookers.nl beoordelen prostituees op de geleverde seksdiensten. Hun opmerkingen geven een aardig inkijkje hoe klanten tegen sekswerkers aankijken. Als een prostituee bijvoorbeeld niet ingaat op de wens van de klant, wordt zij als onvoldoende, slecht of matig beoordeeld. Klanten geven elkaar via die sites ook adressen van plekken waar extreme wensen gebotvierd kunnen worden of bij wie je het zonder condoom kunt doen of minder hoeft te betalen. Gewillig, goedkoop en zonder condoom scoren het hoogst.

Klanten wijzen elkaar de weg, ook over onze landgrenzen heen. Is een bepaalde sekswens in Nederland onbetaalbaar of strafbaar, dan tippen andere klanten in welk land je met welk reisbureau waar terecht kunt met die wens. Zo ontstaat er een gemeenschap van gelijkgestemden die elkaar niet corrigeren, maar bevestigen en stimuleren, of elkaar op extreme ideeën brengen.

Uit de recensies blijkt dat de signalen van gedwongen prostitutie overduidelijk aanwezig zijn, maar worden genegeerd. De overheid is op de hoogte van deze sites waar openlijk melding van misbruiksituaties wordt gemaakt. Toch vindt er geen actieve opsporing plaats naar de klant. Nog steeds is er geen publieke verontwaardiging ontstaan over de ronduit vernederende, mensonwaardige seksistische wijze waarop prostituees een rapportcijfer krijgen voor hun diensten. Staan klanten van prostituees wel eens stil bij wat ze met hun vraag naar seks veroorzaken?

Moreel besef
Hoewel prostituees vaak slachtoffer zijn, zijn zij net zo goed verantwoordelijk voor de ontstane situatie. Sommigen bevestigen keer op keer het beeld dat anderen van hen hebben, in kleding, in vraagprijs, aanbod en gedrag. Veel prostituees doen precies wat de klant wil. Waarom verzetten prostituees of belangenorganisaties zich niet tegen de wijze waarop zij beschreven, behandeld en beoordeeld worden op deze sites? Het wordt hoog tijd dat we eisen durven te stellen aan het morele besef van klanten en de sekswerkers zelf. Bepaalde seksuele verlangens hoeven niet altijd bevredigd te worden.

De huidige wetgeving is erop gericht de werkomstandigheden voor de dienstverlenende vrouwen aanvaardbaar te houden. Als we als maatschappij werkelijk streven naar gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen, moeten we inzien dat we in het kader van de eigen voortgaande beschaving ook de behoefte om naar de hoeren te gaan eronder moeten zien te krijgen. Simpelweg omdat de eigen behoefte in de meeste gevallen de waardigheid van de ander rechtstreeks aantast.

Beter misstanden tegengaan
Door als gemeente bordelen op te zetten, maakt de gemeente zich schuldig aan het exploiteren van vrouwen. Terwijl de gemeente beter actief de bestaande wet en regelgeving kan handhaven en actiever aan opsporing en diepgaander onderzoek naar de klanten zou moeten doen. Kennis over het gedrag van klanten kan bijdragen aan een grotere slagingskans van campagnes die erop zijn gericht maatschappelijke misstanden tegen te gaan. Gerichte overheidcampagnes tegen roken of alcohol in het verkeer en voorlichting over de bio-industrie hebben ook effect gehad.

De praktijk leert ons dat prostitutie niet is weg te denken uit welke samenleving dan ook. Maar het feit dat prostitutie altijd heeft bestaan en dat misstanden moeilijk aan te pakken zijn, mag niet leiden tot passief toezien of gedogen van onwenselijke situaties.

Bewustwording klanten
Daarom pleit ik voor ontmoediging van klanten. Bewust kies ik niet voor normalisering, dat geeft klanten een rechtvaardiging van hun handelen. Ik kies bewust voor problematisering omdat wat fout is, niet ongezien mag blijven. Legaal wordt te vaak uitgelegd als normaal of legitiem.
Klanten moeten bewust worden gemaakt van het feit dat zij van prostituees een zeer vergaande dienst vragen. Zij moeten zich ervan bewust zijn dat misbruik van omstandigheden onacceptabel is, ook al hebben zij die omstandigheden niet direct veroorzaakt. Een klant zou het vanzelfsprekend moeten vinden dat hij wantoestanden bij autoriteiten meldt.

Met het plan van de gemeente om zelf bordelen te openen om seksueel geweld tegen te gaan, wordt veel te gemakkelijk voorbijgegaan aan de machtsverschillen tussen mannen en vrouwen en aan de stereotype rolpatronen die aan dit geweld ten grondslag liggen. Een prostituee heeft klanten in alle soorten en maten en van alle leeftijden. Zij krijgt te maken met mannen die haar zien als praatpaal in geval van huwelijkse problemen. Maar er zijn ook klanten die haar hardhandig en met weinig respect behandelen. Ze krijgt te maken met agressie, jaloezie, drugs, ziektes, snoeiharde penetraties en perverse eisen. Dat vraagt op z’n minst om kennis van zaken en een stevige persoonlijkheid.

Illusie
Hoeveel klanten kan een prostituee op een dag fysiek verwerken zonder haar intieme delen te beschadigen? Ze zal veel klanten moeten afwerken om haar huur te kunnen betalen. Ze zal er nog heel wat meer moeten afwerken om er na aftrek van alle lasten zelf ook nog iets aan over te houden. Heeft de gemeente daar in haar afwegingen over de huurprijs over nagedacht?

Voor degenen die weloverwogen voor het werk kiezen, moeten vanzelfsprekend de arbeidsrechten gewaarborgd zijn en de huidige wet voorziet daar ook in. Maar diegene die het zelf goed kunnen regelen, hebben een gemeentelijke faciliteit niet nodig. Het is een illusie te denken dat het zo goed mogelijk regelen van arbeidsverhoudingen en omstandigheden via gemeentelijke bordelen ertoe zal leiden dat de misstanden in de prostitutie afnemen.

Zolang klanten niet bereid zijn hun gedrag te veranderen, zal de positie van prostituees niet verbeteren. Ik pleit dus voor bezinning, bewustwording, mentaliteitsverandering en gedragsverandering.


© anp

Door: Karina Schaapman
Karina Schaapman, auteur en ex-gemeenteraadslid.
Dit is een bewerkte versie van haar essay ‘Hoerenlopen is niet normaal’.

Bron: Het Parool – 14.02.2015