Is decriminalisering van prostitutie een goed idee?

Een ruime meerderheid van afgevaardigden heeft dinsdagmiddag tijdens de tweeëndertigste internationale vergadering van Amnesty International in Dublin voor de fel bekritiseerde resolutie gestemd die het wereldwijd decriminaliseren van prostitutie bepleit. Helpt dit plan prostituees of krijgen mensenhandelaars en pooiers juist vrij spel? De scherpste opinies op een rij.

Bordeelhokje

Elma Drayer in haar Volkskrantcolumn van 7 augustus

O zeker, Amnesty is principieel tegen gedwongen prostitutie. Principieel tegen seksuele exploitatie van minderjarigen. Principieel tegen mensenhandel en slavernij. Maar een eerdere, vroegtijdig uitgelekte versie van hun voorstel bevatte bijvoorbeeld deze redenering: ‘Seksuele verlangens en activiteiten zijn fundamentele menselijke behoeften. Het criminaliseren van mensen die deze behoeften niet langs de meer traditionele, erkende weg kunnen of willen vervullen en daarom seks kopen, kan een schending betekenen van het recht op privacy, en een ondermijning van het recht op vrije meningsuiting en gezondheid.’ Hoerenbezoek een mensenrecht? Zouter heb ik in het in lang niet gegeten.

Toegegeven, uit het stuk dat dezer dagen ter tafel ligt zijn dit soort malle passages verdwenen. (Het uitgelekte document had nogal wat ophef veroorzaakt, waarna er aanpassingen volgden.) Maar het proza verraadt nog steeds dat Amnesty zich lelijk heeft laten inpakken door de sekswerkerslobby – een internationale kongsi van bijdehante happy hookers, zelfbenoemde kenners, brave academici en feministen die de weg kwijt zijn.

Zo willen de opstellers best toegeven dat some individuals uit geldnood of armoede ‘besluiten’ om de prostitutie in te gaan. Maar dat betekent volgens hen nog niet dat zij per definitie geen personal agency bezitten. Dus mag je ze niet als slachtoffers beschouwen; ze hebben juist empowerment nodig.

Zou Amnesty ook zoiets durven beweren over ‘some individuals’ die uit geldnood of armoede ‘besluiten’ hun nier te verkopen? Ook van mening zijn dat je hen niet als slachtoffer mag beschouwen? Ook vinden dat zij gewoon empowerment nodig hebben?

Ine Vanwesenbeeck, senior adviseur Rutgers

In haar column draait Elma Drayer door over de vermeende dwalingen bij Amnesty International als het gaat om ‘genderspecifieke’ kwesties, in het bijzonder de stemming over de decriminalisering van sekswerk. Ze doet dat met beschamend groot dedain voor Amnesty én voor de door haar verachte ‘sekswerkerslobby’, zogenaamd een ‘internationale kongsi van bijdehante happy hookers, zelfbenoemde kenners, brave academici en feministen die de weg kwijt zijn’.

Ik ben zo’n feminist, en trouwens ook zo’n brave academicus. En ik ben geenszins de weg kwijt. Ik ben er samen met duizenden rechtgeaarde wetenschappers en activisten, internationale sekswerkergroepen en gerenommeerde organisaties zoals de WHO, UNAIDS en, inderdaad, Amnesty absoluut van overtuigd dat decriminalisering de enige weg is om de rechten, de veiligheid en de gezondheid van miljoenen sekswerkers wereldwijd te verbeteren.

Nee, dan Drayer. Dat is een van die feministen die als het om seks en vrouwen gaat alleen maar kwetsbaarheid en rampspoed kunnen zien, en al zeker als het om betaalde seks gaat. Die zich totaal niet voor kunnen stellen dat iemand daar met gezond verstand voor kiest, laat staan daar erkenning voor vraagt, of god verhoede plezier aan beleeft. Het zijn ook precies die feministen die het onderscheid tussen mensenhandel en sekswerk niet kunnen (of niet willen) maken, en daarmee het publieke debat over de positie van sekswerkers systematisch vervuilen en frustreren. En het zijn ook die feministen die in voor seks betalende mannen alleen maar kwalijke lust bejagende dombo’s of agressievelingen kunnen herkennen.

Tegenstanders als Drayer menen abusievelijk dat de ‘sekswerkerlobby’ zich hard maakt zodat die vermaledijde mannelijke lust gecaterd kan worden in een geïnstitutionaliseerde prostitutie. Maar wat de ‘sekswerkerlobby’ vooral wil is dat het beschimpen van vrouwen die hun geld met seks verdienen stopt. Waar wij ons hard voor maken is erkenning van het feit dat commerciële seks bestaat, als één van de vele vormen van seks die onze wereld rijk is.

Waar wij ons hard voor maken is realistisch beleid met perspectief op verbetering, in plaats van voor een kortzichtige repressieve politiek die de verwerpelijke kanten van prostitutie alleen maar zal versterken, en daarmee precies datgene zal bereiken dat zij zogenaamd beoogt te bestrijden. Maar een door moraliteit verblind standpunt is per definitie niet ontvankelijk voor argument en redelijkheid. Nee, de firma Spot en Schimp blaast enkel en alleen erg hoog van de toren.

Evelien Hölsken, directeur Free a Girl

Wij juichen decriminalisatie van prostituees toe, maar vinden het voorstel van Amnesty te kort door de bocht. Het pleit voor volledige decriminalisering, dus ook van bordeelhouders en pooiers, die daardoor vrij spel krijgen. In landen als India en Bangladesh belanden jaarlijks duizenden jonge meisjes en vrouwen in bordelen, gedreven door armoede en onwetendheid, waar ze worden gedwongen tot prostitutie. Vrouwen die zich in deze landen prostitueren zijn vaak al op zeer jonge leeftijd verhandeld en verkocht aan een bordeel of waren bijvoorbeeld zelf kind van een prostituee. Dat maakt de term ‘eigen keuze’ ingewikkeld.

Maar ook in Nederland, waar vrouwen vanuit een legale omgeving zichzelf mogen prostitueren en sterk wordt ingezet op veilige werkomstandigheden voor prostituees, zien we dat veel vrouwen slachtoffer zijn van uitbuiting. Bij volledige decriminalisering zullen bordeeleigenaren en pooiers nog meer jonge meisjes en vrouwen ronselen om hun bedrijf uit te breiden en mensenhandel en gedwongen prostitutie toenemen.

In het voorstel gaat Amnesty bovendien volledig voorbij aan de verantwoordelijkheid van de klant om uitbuiting in deze branche tegen te gaan. Daarom zien wij graag dat Amnesty meer verantwoordelijkheid bij de klant neerlegt. Klanten zouden strafbaar moeten zijn wanneer zij signalen van mensenhandel en gedwongen prostitutie niet melden.

Ruud Bosgraaf, woordvoerder Amnesty Nederland

Laat één ding heel duidelijk zijn: wij zijn nog steeds groot tegenstander van gedwongen prostitutie, mensenhandel en seksueel geweld. Die dingen moeten strafbaar zijn en blijven. We willen alleen veranderen hoe we met sekswerkers omgaan. Doordat deze vrouwen en soms ook mannen in de illegaliteit leven, worden ze vaak gediscrimineerd en gemarginaliseerd. Door hun werk te decriminaliseren versterk je hun positie. Je zorgt ervoor dat ze aangifte kunnen doen, een nummer bij de belasting krijgen en eenvoudiger naar het ziekenhuis stappen.

Elma Drayer vraagt zich af of wij prostitutie een mensenrecht vinden: natuurlijk niet. Wij denken heus niet dat het in deze sector allemaal koek en ei is. We doen absoluut niet alsof het een normale bedrijfstak is. Maar we hebben het hier over seksuele relaties die zonder dwang en tussen volwassenen tot stand komen, ook als daar geld tegenover staat. Als zulke relaties in vrijheid worden aangegaan, hebben wij daar geen problemen mee.

Of mensenhandelaren en pooiers van het decriminaliseren van sekswerk zullen profiteren, is moeilijk te zeggen. Onderzoek naar dit onderwerp heeft nog geen eenduidige conclusie opgeleverd. Legaal of illegaal, mensenhandel blijft in beide situaties een probleem. Het maakt niet veel uit. En dus kiezen wij ervoor om deze groep in ieder geval te helpen.

Bron: Volkskrant